De geschiedenis van de Baptisten

De allereerste geloofsdoop

Op den stillen zondagavond van 15 mei 1845 begaf zich de broederschap naar de hoeve van Roelof Reiling aan de Nijveensche Mond”.

Zo staat het in het boek van ds. G.A. Wumkes op bladzijde 27.

Een beschrijving van de doopplechtigheid van een zevental personen, te weten:

  • Johannes Elias Feisser,
  • Arend Speelman,
  • Roelof Reiling
  • en zijn vrouw Geertruida Reiling-Teissens
  • en de gebroeders Willem, Jannes en Hendrik Kruit.

De doop werd verricht door br. J. Köbner, lid van de Duitse Baptisten gemeente Hamburg.
Een correctie van de beschrijving is op zijn plaats:  15 mei 1845 was niet op een zondag. 

Het begon met de doop in Gasselternijveen, later kwam de kerk in naburig Stadskanaal.

Een brief van J. de Liefde aan J.E. Feisser is gedateerd op: Zondag 13 april 1845! Volgens de eeuwigdurende kalender 1801 – 1999 viel 13 april op een zondag. Dat betekent dat 15 mei 1845 niet op een zondag viel, maar op een donderdag!

De eerste Baptisten en hun geschiedenis, vanaf het begin in 1845 Gasselternijveen en Stadskanaal. Over de oudste gemeente van Nederland en de eerste 7 gedoopte christenen.

 

Johannes Elias Feisser

dominee johannus Elias feisser baptistme baptistenkerk

Eén van de gedoopten was Johannes Elias Feisser, die daarvoor dominee van de Nederlands Hervormde Kerk te Gasselternijveen was geweest. Toen één van de kerkvoogden geen antwoord gaf op de vraag of hij geloofde, weigerde Feisser mee te werken aan de doop van diens kind. Dit gebeuren leidde ertoe dat Feisser op 1 januari 1844 uit zijn ambt én pastorie werd gezet en daarmee was hij dak- en brodeloos.

Feisser was ervan overtuigd dat doop door onderdompeling en op basis van geloof, gemeentevormend was en vrijzinnigheid bestreed. Hij schreef en sprak hier veel over en dat viel op tot in Duitsland.

Hamburg

Begin mei 1845 vertrok Feisser naar Hamburg. De voorganger van die Duitse Baptisten gemeente J.C. Oncken, wilde hem graag persoonlijk ontmoeten voordat er gedoopt werd en allerlei gemeenten in Nederland ontstonden. Feisser preekte zelf een paar maal in Hamburg. Samen met Köbner vertrok hij naar Nijveensche Mond, waar die bewuste doop op donderdag 15 mei 1845 plaatsvond.

Köbner en Feisser gingen vervolgens naar Zutphen waar Feisser op zondag in twee diensten het woord voerde. Gedoopt werd daar niet, tot grote teleurstelling van Köbner. Twee dagen later bevonden Köbner en Feisser zich in Amsterdam. Vier leden van de vriendenkring van Hendrik Gerardus Tekelenburg lieten zich door Köbner dopen. Een gemeente werd niet gesticht.

In de afgescheiden groep rondom Feisser bewerkte de doopopvatting en ook de doopplechtigheid zelf, voor een scheiding. Op 10 januari 1845 waren er 53 leden, terwijl een jaar later dat aantal geslonken was tot 12 leden.

Opmerking:

(Het Drentse dorp Nijveensche Mond wordt nu Gasselternijveen genoemd. Daarna is door een herindeling de grens verlegd, de echte plek van de doopplechtigheid ligt nu in Gasselternijveen.)

 


Het Baptisme en De Unie.

De eerste gemeente en de eerste kerk

… de eerste Gemeente van Gedoopte Christenen

<— (Klik: De evangelisten of voorgangers)

<— (Klik: over de eerste geloofsdoop)

Hoewel er vreugde en vrede was over het feit, dat de eerste “gemeente van gedoopte christenen” in Nederland openbaar was geworden, hadden de leden zijnde de gemeente tal van tegenslagen en teleurstellingen te verwerken

Vriendschapsbanden kwamen onder druk te staan, huren van woningen werden opgezegd. Kortom, de gemeente stond tegenover een vijandige wereld.

.

Het bestuur in 1925 BaptistenKerk Stadskanaal
Het bestuur in 1925

Feisser beschikte niet over een goede lichamelijke gezondheid. Op aanraden van ds. J. de Liefde te Zutphen, ging hij voor een waterkuur (bronnenbad) naar Lewin bij Leitmerits, ten oosten van Dresden (15 mei 1846 – 20 juli 1846).

De broeders Roelof Reiling (diaken van de gemeente) en Johannes Kruit gingen om beurten in de diensten voor. Zij hadden volgens Feisser de gave om de gemeente op te bouwen en te versterken. Later moest Feisser ook vaak de middagsamenkomsten verzuimen vanwege zijn gesteldheId

foto feisser dominee voorganger evangelist elias
Ds Johannes Elias Feisser

In 1849 nam Feisser als voorganger afscheid van de gemeente Nijveensche Mond en vestigde zich in Nieuwe Pekela. Zijn woning werd letterlijk afgebroken en in Nieuwe Pekela weer opgebouwd. Dit betekende niet dat de band met de gemeente Nijveensche Mond werd doorsneden. Heel vaak gingen Feisser en Speelman, die ook in Nieuwe Pekela woonde, naar de middagsamenkomsten van Nijveensche Mond.

Op 2 juni 1865 overleed Johannes Elias Feisser. Zijn lijfspreuk was: “Spreek alzo, doe alzo”

De eerste kerk werd gebouwd

De eerste kerk zonder toren
Eerst was de eerste kerk zonder toren. Deze foto is van 1910 waar u dat kan zien
Baptistenkerk Nederland tekening
Een tekening van de eerste kerk mét toren
 

De post Musselkanaal kreeg in 1894 een eigen evangelisatielokaal.

De verplaatsing van de gemeente te Gasselternijveen naar Stadskanaal kreeg op 7 juli 1867 haar definitief beslag met de ingebruikneming van de eerste kerk aan de Handelsstraat.

In Nieuw Buinen werd evangelisatiearbeid verricht vanuit het huis van J. Stavast.

In Muntendam was ook een evangelisatiepost van de gemeente Stadskanaal. Die vanuit Foxhol begonnen was, de groep knoopte na interne moeilijkheden de banden met Stadskanaal aan.  In 1898 kon men daar over een eigen kapel beschikken.

Een kijkje in de kerkzaal van de allereerste Baptisten Kerk

1926 kijkje in de kerkzaal van de aller eerste Baptistenkerk Stadskanaal Nederland, u ziet: een volle bak

In 1927 werd de kerk van Musselkanaal gerestaureerd en vergroot.

———

interieur van de alleroudste baptisten kerk in Nederland
het interieur van de eerste/oude kerk

Handig om te weten:
De plaatsen Gasselternijveen en Stadskanaal liggen elk aan een kant van de grens van de provincie Drenthe en Groningen

LEUK YouTube